داروی روماتیسم مفصلی، امیدی تازه برای درمان ریزش موی سکهای
22 مهر 1405
مقدمه
یافتههای یک پژوهش جدید به رهبری محقق ایرانی نشان میدهد دارویی که برای کنترل آرتروز به کار میرود؛ میتواند در درمان ریزش موی سکه ای نیز کاربرد داشته باشد.
ریزش موی آره آتا
ریزش موی سکه ای (alopecia areata) یک بیماری مزمن و سیستمیک با منشا ایمنی است که باعث ریزش موی منطقه ای میشود. این ریزش مو نوعی بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به فولیکولهای مو حمله میکند و در نتیجه، ریزش موی ناگهانی رخ میدهد. گاهی این ریزش به صورت لکههای پراکنده ظاهر میشود، اما در موارد شدید ممکن است تمام موهای سر، ابروها و حتی موهای بدن کاملا از بین برود. این بیماری حدود 2 درصد از جمعیت جهان را تحت تاثیر قرار می دهد. بسیاری از بیماران با درمانهای موجود بهبود قابل توجهی پیدا نمیکنند. بنابراین، همچنان نیاز به درمانهای سیستمیک جدیدتر و موثرتر وجود دارد.
داروی روماتیسم مفصلی (آرتروز)
داروی اوپاداسیتینیب (upadacitinib)یک داروی آنتی روماتوئیدی است که برای مهار التهاب در انواع مختلف آرتروز تجویز می شود. این دارو اکنون به عنوان گزینه جدید برای درمان ریزش موی آره آتا مطرح شده است. محققان بر این باورند که این دارو با مهار واکنش بیش از حد سیستم ایمنی که فولیکولهای مو را تخریب میکند؛ میتواند به درمان طاسی سکه ای نیز کمک کند.
اثربخشی و ایمنی اوپاداسیتینیب در درمان ریزش موی سکه ای
دو مطالعه فاز ۳ با نامهای UP-AA1 و UP-AA2، اثربخشی و ایمنی اوپاداسیتینیب را در نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به ریزش موی آرهآتای شدید بررسی کردند. در مجموع، ۱۳۹۹ بیمار ۱۲ تا کمتر از ۶۴ سال، در این مطالعات شرکت داشتند. همه بیماران در ابتدای مطالعه حداقل ۵۰٪ از موی سر خود را از دست داده بودند و میانگین شدت ریزش مو در شروع مطالعه بالا بود.
شرکتکنندگان بهصورت تصادفی روزانه یک بار ۱۵ میلیگرم و بار دیگر۳۰ میلیگرم اوپاداسیتینیب و دارونما دریافت کردند. هدف اصلی مطالعات این بود که مشخص شود چه تعداد از بیماران پس از ۲۴ هفته بیش از ۸۰٪ موی سرشان مجددا رشد کرده است.
در هفته ۲۴، رویش مو در گروههای دریافتکننده اوپاداسیتینیب به طور قابل توجهی بیشتر از دارونما بود. همچنین، دوز ۳۰ میلیگرم در هر دو مطالعه نسبت به دوز ۱۵ میلیگرم اثر بخشی بیشتری نشان داده بود. علاوه بر رویش موهای سر، رشد ابرو و مژه و برخی شاخصهای مرتبط با کیفیت زندگی و احساس بیماران نسبت به بهبود بیماری نیز در دریافتکنندگان اوپاداسیتینیب بهبود یافت.
از نظر ایمنی، عوارض مشاهده شده با دوزهای مختلف اوپاداسیتینیب تا هفته ۲۴ در بزرگسالان و نوجوانان مشابه بود و با اطلاعات ایمنی شناخته شده این دارو در سایر بیماریها مطابقت داشت. از عوارض شایع این دارو میتوان به عفونتهای تنفسی، آکنه، افزایش CPK خون (آنزیم مرتبط با قلب و عضلات) و نازوفارنژیت (عفونت و التهاب بینی و گلو) اشاره کرد.
جمع بندی
نتایج مطالعات نشان میدهد که اوپاداسیتینیب میتواند در بخشی از نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به ریزش موی آرهآتای شدید، به رویش قابل توجه و حتی کامل موهای سر منجر شود. این اثر درمانی با بهبود رشد ابرو و مژه و ارتقای برخی جنبههای کیفیت زندگی بیماران نیز همراه بوده است.
به گفته آرش مستقیمی، نویسنده ارشد این پژوهش، اگرچه مقایسه مستقیم اوپاداسیتینیب با سایر درمانهای سیستمیک انجام نشده است؛ با این حال نتایج بهدست آمده نشان میدهد این دارو میتواند یکی از گزینههای موثر برای درمان ریزش موی سکه ای شدید باشد. البته انتخاب و مصرف آن باید بر اساس ارزیابی دقیق پزشک و شرایط فردی بیمار صورت گیرد. در نتیجه برای تعیین دقیق جایگاه این درمان و ارزیابی کامل ایمنی و اثربخشی آن در بلندمدت، همچنان به دادههای بیشتری نیاز است.