پژوهشگران، مولکولی باکتریایی کشف کردند که آسیب روده را به سرعت ترمیم میکند
27 آبان 1405
پژوهشگران دانشگاه راتگِرز هِلث، مولکولی را شناسایی کردهاند که توسط باکتریهای «خوب» روده تولید میشود و به سرعت لایهی داخلی روده را ترمیم میکند. این مولکول میتواند در برابر بیماریهای التهابی شدید محافظت ایجاد کند و تولید یک کوآنزیم را افزایش دهد که سطح آن با بالا رفتن سن کاهش مییابد.
در آزمایشهایی روی موش، مگس سرکه و سلولهای انسانی، پژوهشگران شواهدی یافتند که نشان میدهد این مولکول، موسوم به «اِن مِتیل نیکوتین آمید» یا N-MNA، با فعالکردن کوآنزیمی به نام «نیکوتینآمید آدنین دینوکلئوتید» یا NAD، پتانسیل درمان بیماری التهابی روده و دیگر اختلالات مزمن گوارشی در انسان را دارد. کاهش سطح NAD یکی از عوامل پیری به شمار میرود.
آزمایشها نشان دادند که N-MNA، به عنوان یک مولکول پیشماده، NAD را فعال میکند و از این راه با تحریک بازسازی سلولهای بنیادی، ترمیم رودهی آسیبدیده را تسریع میکند. همچنین برخی از گونههای باکتری روده، از جمله یک گونه که در مکملهای غذایی موجود است، یک پیشمادهی NAD را تولید میکنند؛ موضوعی که به بازار محصولات ایجادکنندهی این کوآنزیم رونق داده است. از آنجا که NAD نمیتواند مستقیما وارد سلولها شود، دانشمندان به دنبال پیشمادههایی هستند که سلولها بتوانند آنها را جذب و به NAD تبدیل کنند.
N-MNA شبیه مولکولی است که سلولهای انسانی هنگام دفع مقادیر اضافی از واحدهای سازندهی NAD تولید میکنند؛ اما N-MNA برخلاف مولکولی که سلولهای انسانی میسازد، میتواند دوباره به NAD تبدیل شود. به نظر نمیرسد انسانها این پیشماده (N-MNA) را بسازند، اما برخی باکتریهای ساکن روده آن را تولید میکنند.
مولکولهایی که سلولهای جانوری و باکتریها میسازند تقریبا یکساناند، اما یک تفاوت بسیار کوچک این امکان را فراهم میکند که مولکول باکتریایی، مجددا به NAD تبدیل شود.
پژوهشگران مسیر این مولکول را در سلولهای رودهی بزرگ انسان دنبال کردند. نتایج نشان داد که این مولکول ظرف ۲۴ ساعت حدود ۲۲ درصد از NAD مورد نیاز این سلولها را فراهم میکند. همچنین این ترکیب در سلولهای عصبی انسانی، سلولهای کبدی و کلیوی و نیز در مگسهای سرکهای که آن را دریافت کرده بودند، به NAD تبدیل شد.
در موشهایی که رودههای ملتهب و آسیبدیده داشتند، حیواناتِ درماننشده ۲۰ درصد از وزن بدن خود را از دست دادند و مردند؛ درحالیکه موشهایی که N-MNA دریافت کرده بودند تنها ۵ درصد وزن از دست دادند و بهبود یافتند. در مگسهای سرکهای دارای رودهی آسیبدیده نیز N-MNA نرخ بقا در هفت روز را از ۴۳ درصد به ۷۸ درصد افزایش داد.
در مطالعهی انسانی، در نمونههای مدفوع ۵۴ بیمار مبتلا به بیماری التهابی روده و ۲۰ داوطلب سالم، در بیمارانی که سطح N-MNA در آنها پایین بود، میزان نشانگرهای التهاب روده به طور معناداری بالاتر بود. این یعنی بیمارانی که سطح این متابولیت در آنها پایین بود، فعالیت التهابی بیشتری نشان دادند.
در آینده ممکن است یک آزمایش مدفوع به شناسایی بیمارانی کمک کند که احتمالا از پروبیوتیکها سود میبرند.
پژوهشگران این مطالعه، درمان با N-MNA را روی بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده آزمایش نکردند. همچنین بررسی نکردند که آیا مصرف سویههای پروبیوتیک تولیدکنندهی N-MNA، از جمله لاکتوباسیلهای موجود در ماست و مکملهای خوراکی، سطح NAD را در انسان افزایش میدهد یا نه.
در نتیجه در این پژوهش، بررسیهایی در این سه حوزه صورت گرفت:
شناسایی آنزیمهای ناشناختهی انسانی که N-MNA را پردازش میکنند؛
آیا این مولکول از سلامت سلولهای مغزی و طول عمر پشتیبانی میکند یا خیر؛
همچنین ژنهای باکتریایی تولیدکنندهی آن