درمان تبخال‌های مقاوم در کانون توجه؛ داروی جدید چه مزایایی دارد؟

تبخال‌های مقاوم؛ چالشی در مسیر درمان عفونت‌های ویروسی
سازمان غذا‌ و‌ داروی آمریکا، داروی خوراکی «پریتلیویر، Pritelivir» متعلق به شرکت ژاپنی آساهی کاسئی (Asahi Kasei) را برای درمان ضایعات پایدار ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس تایید کرده است. ویروس هرپس سیمپلکس ویروسی است که منجر به بروز تبخال لب و دستگاه تناسلی می‌شود. این دارو در برخی بیماران با ضعف سیستم ایمنی که علائمشان با سایر ترکیبات ضد ویروسی بهبود نیافته است؛ منجر به درمان ضایعات تبخال شده است.

آشنایی با داروی جدید و ساز و کار اثر آن
ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ و ۲ (HSV-1 و HSV-2) از عفونت‌های ویروسی شایع هستند که معمولا باعث ایجاد ضایعات دردناک پوستی و مخاطی می‌شوند. این ضایعات اغلب به شکل تاول‌های پر از مایع ظاهر می‌شوند که پس از مدتی باز می‌شوند و در محل عفونت پوسته‌ی خشک ایجاد می‌کنند. پس از ابتلا به HSV، این عفونت به ‌طور کامل قابل ریشه‌کن شدن نیست. ویروس ممکن است برای مدتی در حالت غیرفعال باقی بماند و دوباره فعال شود. فعال شدن مجدد ویروس می‌تواند باعث بروز مجدد ضایعات شود. همچنین، فرد ممکن است بدون داشتن علائم ظاهری، ذرات ویروسیِ قابل انتقال را منتشر کند. ضایعات پوستی و مخاطی ممکن است روی پوست یا سطوح مخاطی بدن، مانند لب‌ها، سوراخ‌های بینی، چشم‌ها و ناحیه تناسلی، ایجاد شوند. اگرچه چندین داروی ضدویروسی تایید شده برای درمان HSV وجود دارد، افراد دارای نقص ایمنی ممکن است به این داروها پاسخ مناسبی ندهند. این مسئله می‌تواند به دلیل عوارض جانبی داروها یا مقاومت سویه‌های ویروسی در برابر درمان باشد.
داروی ضد ویروسی پریتلیویر اخیرا برای درمان عفونت‌های مقاوم ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس معرفی شده است. نام تجاری این دارو هوویلپری (Hovilpri) است و به ‌صورت خوراکی مصرف می‌شود. پریتلیویر با مهار پروتئین‌های مورد نیاز ویروس هرپس برای تکثیر ماده ژنتیکی خود، مانع تکثیر ویروس می‌شود. این دارو می‌تواند گزینه‌ای تازه برای بیمارانی باشد که درمان‌های ضد ویروسی رایج برای آن‌ها موثر نبوده‌اند. از عوارض گزارش ‌شده در مطالعات می‌توان به سردرد، اسهال، تهوع، کاهش اشتها و سرگیجه اشاره کرد. این دارو برای همه مبتلایان به تبخال مناسب نیست و استفاده از آن باید بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک انجام شود.

داروی جدید چه تفاوتی با درمان‌های موجود دارد؟
داروهای ضد ویروسی قدیمی‌تر مانند آسیکلوویر (Acyclovir)، والاسیکلوویر (Valacyclovir) و فامسیکلوویر (Famciclovir) که به ‌عنوان درمان خط اول استفاده می‌شوند؛ برای مهار تکثیر ویروس ابتدا باید به‌ وسیله یک آنزیم ویروسی فعال شوند. جهش‌هایی که این فرایند فعال‌سازی را مختل می‌کنند، می‌توانند به ایجاد مقاومت دارویی منجر شوند. در نتیجه داروهای موجود ممکن است اثربخشی کافی را در افراد با سیستم ایمنی ضعیف نداشته باشند.

شواهد علمی و نتایج پژوهش‌ها درباره داروی جدید
تایید این دارو بر اساس نتایج یک کارآزمایی بالینی فاز سوم صورت گرفت. هدف از انجام این مطالعه بررسی اثرگذاری این دارو روی افراد دارای نقص ایمنی و مبتلا به عفونت HSV بود. در مجموع، ۱۰۱ فرد بزرگسال دارای نقص ایمنی به ‌صورت تصادفی انتخاب شده و در یکی از این دو گروه قرار گرفتند:
گروه اول روزانه ۱۰۰ میلی‌گرم پریتلیویر دریافت کردند.
گروه دوم یکی از درمان‌های جایگزین (مثل آسیکلوویر) را دریافت کردند.
درمان حداکثر به مدت ۲۸ روز ادامه یافت. در بیمارانی که ضایعاتشان در حال بهبود بود اما هنوز به ‌طور کامل ترمیم نشده بود، درمان می‌توانست تا ۴۲ روز ادامه پیدا کند. معیار اصلی ارزیابی اثربخشی، درصد بیمارانی بود که تمام ضایعات آن‌ها در طول دوره درمان و حداکثر تا روز بیست ‌و هشتم به‌ طور کامل بهبود یافته بود. نتایج تا روز بیست و هشتم به شرح زیر بود:
۶۳ درصد از بیمارانی که هوویلپری دریافت کرده بودند، بهبود کامل تمام ضایعات را تجربه کردند.
در مقابل، این میزان در بیمارانی که یکی از درمان‌های دیگر را دریافت کرده بودند، ۳۴ درصد بود.
در میان بیمارانی که درمان را تا ۴۲ روز ادامه دادند، ۸۲٫۴ درصد از دریافت‌کنندگان پریتلیویر به بهبود کامل ضایعات دست یافتند؛ درحالی‌که این میزان در گروه دریافت‌کننده سایر درمان‌ها ۴۲ درصد بود. بنابراین، نتایج نشان داد که در این مطالعه، پریتلیویر در مقایسه با درمان‌های جایگزین، با میزان بالاتری از بهبود کامل ضایعات همراه بوده است.

آینده درمان HSV
پریتلیویر یک داروی ضدویروسی خوراکی است که برای بزرگسالان دارای نقص ایمنی مبتلا به ضایعات پوستی و مخاطی ناشی از HSV و مقاوم به درمان‌های موجود تایید شده است. مطالعات نیز بهبودی قابل توجه ضایعات را به هنگام مصرف این دارو تایید می‌کنند. با این حال باید این نکته را در نظر گرفت که بهبود تبخال‌های ناشی از HSV به معنای ریشه‌کن شدن ویروس از بدن نیست؛ زیرا ویروس هرپس سیمپلکس می‌تواند به ‌صورت نهفته باقی بماند و در آینده دوباره فعال شود.