هشدار روانپزشک درباره مصرف ریتالین در ایام امتحان
15 دی 1404
ریتالین راهحل تمرکز لحظهای یا «شب امتحان» نیست.
یک متخصص روانپزشکی نسبت به مصرف خودسرانه داروی ریتالین در دوران امتحانات هشدار داد و تأکید کرد: ریتالین داروی افزایش تمرکز برای افراد سالم نیست و استفاده از آن بهعنوان راهحل فوری برای درس خواندن، اغلب نتیجهای معکوس دارد.
دکتر مهسا ناهیدی با اشاره به افزایش مصرف ریتالین در بین دانشآموزان و دانشجویان اظهار کرد: این دارو باید فقط با تشخیص و نسخه روانپزشک و از مسیر قانونی تهیه شود و مصرف بدون ارزیابی تخصصی میتواند به سلامت روان آسیب بزند.
وی توضیح داد: ریتالین که با نام علمی متیلفنیدیت شناخته میشود، سالهاست در درمان اختلال کمتوجهی ـ بیشفعالی (ADHD) کاربرد دارد و در صورت تجویز صحیح میتواند به بهبود تمرکز بیماران کمک کند؛ اما مصرف خودسرانه آن، بهویژه در ساعات عصر و شب، معمولاً باعث بیخوابی، افزایش اضطراب و افت عملکرد ذهنی میشود.
این روانپزشک با بیان اینکه در چنین شرایطی مصرف دارو بیشتر از آنکه مفید باشد، آسیبزاست، افزود: از شایعترین عوارض ریتالین میتوان به اختلال خواب، اضطراب، تحریکپذیری، کاهش اشتها و تپش قلب اشاره کرد؛ عوارضی که در مصرف بدون نسخه شدت بیشتری پیدا میکنند.
ناهیدی همچنین هشدار داد: استفاده از ریتالین با هدف بهبود عملکرد در امتحان میتواند به وابستگی روانی و شکلگیری الگوی مصرف نادرست منجر شود.
راهکارهای سالم برای افزایش تمرکز
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، راهکارهای غیردارویی را مؤثرترین روش برای بهبود تمرکز در ایام امتحان دانست و گفت: برنامهریزی درست مطالعه، مدیریت زمان، خواب کافی و منظم، پرهیز از شببیداریهای مکرر و اصلاح روشهای یادگیری، نقش بسیار مهمتری در تمرکز پایدار دارند.
وی تأکید کرد: اگر کاهش تمرکز ناشی از مشکلاتی مانند اضطراب یا افسردگی باشد، مراجعه به روانپزشک و دریافت درمان مناسب تحت نظر متخصص ضروری است.
کافئین جایگزین درمان نیست
این متخصص روانپزشکی درباره مصرف کافئین نیز توضیح داد: اگرچه مصرف متعادل کافئین میتواند احساس هوشیاری ایجاد کند، اما کافئین درمان ADHD نیست و تمرکز پایدار ایجاد نمیکند. مصرف بیش از حد قهوه و نوشیدنیهای کافئیندار، بهویژه در ساعات پایانی روز، میتواند اضطراب و بیخوابی را تشدید کند.
وی افزود: برای بزرگسالان سالم، حداکثر مصرف روزانه کافئین معمولاً بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیگرم، معادل حدود ۳ تا ۴ فنجان قهوه معمولی در نظر گرفته میشود.
ناهیدی در پایان درباره مصرف همزمان ریتالین و کافئین هشدار داد و گفت: این ترکیب میتواند عوارضی مانند بیخوابی شدید، اضطراب، تحریکپذیری و تپش قلب را تشدید کند و به هیچوجه توصیه نمیشود.
وی خاطرنشان کرد: تمرکز واقعی و پایدار با خواب کافی، مدیریت استرس و مهارتهای صحیح مطالعه به دست میآید، نه با مصرف خودسرانه دارو.