مقدمه بر اساس مطالعهای که در تاریخ ۱۲
اوت ۲۰۲۶ در مجله پزشکی نورولوژی آمریکا منتشر شده است؛ استفاده از هورموندرمانی در دوران بعد از قاعدگی با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل (آلزایمر) مرتبط بوده است
. پژوهشگران چگونه این فرضیه را بررسی کردند؟ پژوهشگران برای انجام این مطالعه، اطلاعات ۲۱٬۴۶۲
زن با میانگین سنی 70 سال را در دو مجموعه جداگانه بررسی کردند. در یکی از این مجموعهها، ۷۲۸
نفر در دوران حیات خود اسکن مغزی یا آزمایشهای مربوط به نشانگرهای زیستی
(Biomarker) انجام داده بودند. در مجموعه دیگر نیز ۲٬۹۵۹
نفر پس از مرگ تحت بررسی مغزی و کالبدشکافی قرار گرفتند. هدف از این بررسیها، پیدا کردن نشانگرهای بیماری آلزایمر بود
. شرکتکنندگان در هر دو مجموعه حدود ۳
تا ۵ سال پیگیری شدند از میان شرکتکنندگان، ۱٬۹۵۳
نفر از هورموندرمانی استفاده کرده بودند و ۱۹٬۵۰۹
نفر هورموندرمانی دریافت نکرده بودند.این نکته را هم باید در نظر گرفت که
پژوهشگران فقط زنانی را بررسی کردند که هورموندرمانی با استروژن تنها دریافت کرده بودند، زیرا مطالعات قبلی نشان داده بودند که درمان ترکیبی استروژن و پروژستین ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد
. نشانگرهای آلزایمر و تاثیر استروژن بر آن سه عامل اصلی در بیماری زایی آلزایمر ایفای نقش میکنند که این نشانگرها در مطالعات برای ارزیابی آلزایمر بررسی می شوند در ادامه به این مارکرها اشاره شده است:
- پلاکهای آمیلوئید- بتا (Amyloid-beta plaques)
- کلافههای پروتئین تاو (Tau tangles)
- پلاکهای نوریتی (Neuritic plaques)؛ که پلاکهای آمیلوئیدی هستند که در اطراف سلولهای عصبی آسیب دیده تشکیل می شوند.
در گروهی از شرکتکنندگان که اطلاعات مربوط به کالبدشکافی آنها در دسترس بود، افرادی که هورموندرمانی دریافت کرده بودند، در مقایسه با کسانی که هورموندرمانی نداشتند، نشانههای آلزایمر کمتری در مغزشان دیده می شد
. به عنوان مثال 51 درصد از کسانی که هورمون درمانی نشده بودند هر سه عامل بیماری زا را در مغزشان داشتند ولی این نسبت در افراد مصرف کننده استروژن به 40 درصد کاهش پیدا کرده بود.
علاوه بر مقایسه مقدار فاکتورهای بیماری زا، مطالعات روانشناختی هم نشان داد که هورمون درمانی توانسته درصد بیماران با تشخیص بالینی زوال عقل (فراموشی) را 39 درصد کاهش دهد. همچنین این افراد کمتر دچار علائم مشکلات حافظه یا کاهش تواناییهای عملکردی میشدند
. جمع بندی نهایی نتیجه نهایی بدین صورت بود که
زنانی که هورموندرمانی را دریافت کرده بودند، نسبت به زنانی که هورموندرمانی نکرده بودند، نشانههای کمتری از بیماری زایی و احتمال کمتری برای تشخیص آلزایمر داشتند. البته این نتایج به تنهایی ثابت نمیکند که هورمون درمانی به طور مستقیم از آلزایمر پیشگیری میکند بلکه صرفا نشان از وجود یک ارتباط میان مصرف این هورمون و آلزایمر دارد.