علائم هشداردهنده بیماری پارکینسون  

بیماری پارکینسون یک اختلال تحلیل‌برندۀ پیشرونده در دستگاه عصبی است. این وضعیت بر حرکت و توانایی ذهنی تأثیر می‌گذارد و علائم آن به تدریج طی سال‌ها ایجاد می‌شود. بیماری پارکینسون درمان قطعی ندارد، اما روش‌های درمانی برای کمک به کاهش علائم و حفظ کیفیت زندگی مبتلایان به این اختلال در دسترس است.

پس چگونه می‌توانید متوجه شوید که به بیماری پارکینسون مبتلا هستید و چه اقداماتی می‌توانید برای کاهش تأثیر آن انجام دهید؟ برای آشنایی بیشتر با این بیماری، این مطلب را دنبال کنید.

علل
این اختلال در اثر از بین رفتن سلول‌های عصبی در بخشی از مغز به نام ماده سیاه (substantia nigra) ایجاد می‌شود. این امر منجر به کاهش دوپامین می‌شود.

دوپامین چیست؟
دوپامین نقش حیاتی در تنظیم حرکات بدن ایفا می‌کند. این ماده یک انتقال‌دهنده عصبی است که وظیفه فرستادن سیگنال‌ها بین سلول‌های عصبی مغز را بر عهده دارد. دوپامین تأثیر مستقیمی بر دستگاه عصبی مرکزی دارد.

از بین رفتن سلول‌های عصبی
دلیل دقیق از بین رفتن این سلول‌های عصبی تولیدکننده دوپامین مشخص نیست. با این حال، به نظر می‌رسد که هم عوامل ژنتیکی و هم عوامل محیطی بر خطر ابتلای فرد به پارکینسون تأثیر می‌گذارند.

به گفته انجمن پارکینسون اروپا (EPDA)، حدود ۱۰ میلیون نفر در سراسر جهان به پارکینسون مبتلا هستند.

علائم چه زمانی بروز می‌کنند؟
بیشتر افراد مبتلا به پارکینسون، علائم را پس از ۵۰ سالگی نشان می‌دهند، اگرچه حدود یک نفر از هر ۲۰ نفر مبتلا، نخستین علائم را پیش از ۴۰ سالگی تجربه می‌کند. مردان ۱.۵ برابر بیشتر از زنان در معرض ابتلا به پارکینسون هستند.

علائم آن شامل چه مواردی است؟
علائم پارکینسون معمولاً به تدریج طی سال‌ها ایجاد می‌شوند و به دلیل تنوع بیماری، می‌توانند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند. به طور کلی، سه علامت اصلی پارکینسون عبارتند از: لرزش غیر ارادی بخش‌های خاصی از بدن؛ حرکت آهسته؛ سفتی و خشکی اندام‌ها و عضلات.

علائم ثانویه
علاوه بر این علائم شاخص و آشکار، پارکینسون می‌تواند خود را به شکل مشکلات راه رفتن و تعادل، از دست دادن حس بویایی، الگوهای خواب نامنظم و از دست دادن حافظه نیز نشان دهد.

علائم روانی
علاوه بر علائم فیزیکی، پارکینسون می‌تواند مشکلات روانی، به ویژه افسردگی، اضطراب و تحریک‌پذیری را نیز ایجاد کند.

سایر علائم غیر حرکتی
برخی از افراد مبتلا به این اختلال ممکن است سایکوز (روان‌پریشی) را تجربه کنند – برای نمونه، احساس کردن چیزهایی که وجود ندارند (توهم). رفتار هذیانی، یا باور به چیزی که هیچ مبنایی در واقعیت ندارد، یکی دیگر از علائم غیر حرکتی پارکینسون است.

زندگی با بیماری پارکینسون
تشخیص پارکینسون بسیار ناراحت‌کننده است. اگرچه اکنون درمان قطعی برای این اختلال وجود ندارد، می‌توان این وضعیت را مدیریت کرد.

به طور منظم ورزش کنید
در مراحل نخستین اختلال، انجام ورزش سبک منظم می‌تواند برای حفظ سلامت جسمی و روانی مفید باشد. در واقع، پژوهشگران دریافته‌اند که بیماران پارکینسونی که دست کم ۲.۵ ساعت در هفته ورزش می‌کنند، کاهش آهسته‌تری در کیفیت زندگی خود تجربه می‌کنند.

فیزیوتراپی
با پیشرفت بیماری، درمان‌های حمایتی مورد نیاز خواهد بود، به ویژه فیزیوتراپی و کاردرمانی.

داروی دوپامینرژیک
درمان پارکینسون ممکن است شامل مصرف داروی دوپامینرژیک نیز باشد. آگونیست‌های دوپامین (DA) داروهایی هستند که با تقلید از کارکرد دوپامین، در زمانی که سطح آن پایین است، عمل می‌کنند.

وسایل کمک حرکتی
یک فرد در مراحل بعدی بیماری پارکینسون می‌تواند از وسایل و امکانات مختلفی که به افزایش استقلال و بهبود کیفیت زندگی او کمک می‌کند، بهره مند شود. این موارد شامل واکرها (فریم‌های راه رفتن)، نرده‌های حمام و دستگیره‌های دیواری در منزل است. با بدتر شدن وضعیت، ممکن است ویلچر برای کمک به تحرک ضروری باشد.

رژیم غذایی متعادل داشته باشید
اگرچه رژیم غذایی خاصی برای مبتلایان به پارکینسون توصیه نمی‌شود، حفظ یک رژیم غذایی متعادل و مغذی، سلامت کلی را بهبود می‌بخشد. علاوه بر این، اقدامات دقیق تغذیه‌ای می‌تواند اثرات داروهای پارکینسون را بهینه کرده و در عین حال برخی از علائم را کاهش دهد. برای مشاوره حرفه‌ای در مورد رژیم غذایی و داروی پارکینسون با پزشک و متخصص تغذیه مشورت کنید.

یک دفترچه خاطرات پارکینسون داشته باشید

زندگی با یک اختلال تحلیل‌برندۀ عصبی که تهدیدکننده زندگی است، می‌تواند تجربه‌ای ترسناک و گیج‌کننده باشد. ولی همانطور که اشاره شد، علائم پارکینسون در بین بیماران متفاوت است. بنابراین به کسانی که این اختلال در آن‌ها تشخیص داده شده است، توصیه می‌شود که دفترچه خاطراتی داشته باشند تا روند پیشرفت منحصر به فرد بیماری خود را ثبت کنند.

نوشتن گزارش روزانه از تجربه خود با پارکینسون برای کمک به پیگیری پاسخ به داروها مفید است. به عنوان نمونه، ثبت الگوهای مهم در علائم و توصیف هر گونه عوارض جانبی غیر عادی. داشتن دفترچه خاطرات همچنین برای یادداشت تغییرات تدریجی عاطفی یا رفتاری مفید است.

مراقبت تخصصی
در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای بیماری پارکینسون وجود ندارد. بنابراین مهم است که به طور منظم با پزشک متخصص خود وقت ملاقات داشته باشید تا وضعیت شما در یک محیط پزشکی تحت نظر باشد.

واکسیناسیون را به موقع انجام دهید
برای هر کسی که با یک بیماری طولانی‌مدت زندگی می‌کند، انجام واکسن آنفولانزا هر پاییز ایده خوبی است. برای مبتلایان به پارکینسون، واکسن پنوموکوک نیز پیشنهاد می‌شود. این یک تزریق یکباره است که در برابر عفونت جدی ریوی به نام ذات‌الریه پنوموکوکی محافظت می‌کند.

روابط و حمایت
تشخیص یک بیماری طولانی‌مدت مانند پارکینسون، ناگزیر فشار جسمی و روحی عظیمی را بر فرد، خانواده و دوستان وارد می‌کند. پس برای کاهش بار بر دوش همه افراد درگیر چه می‌توان کرد؟
وقتی کسی که برایتان مهم است به پارکینسون مبتلا می‌شود، شما از نزدیک تأثیر این بیماری را بر تندرستی او می‌بینید. یکی از راه‌های مقابله با این وضعیت، این است که هر آنچه می‌توانید در مورد بیماری یاد بگیرید. عزیز شما برای فعال ماندن و حفظ کیفیت زندگی خود به کمک و پشتیبانی روزانه بیشتری نیاز خواهد داشت. کارهای روزمره‌ای که زمانی بدیهی تلقی می‌شدند - مانند خرید، آشپزی و تمیزکاری - وقتی اختلال حرکتی دارید، دشوار می‌شوند. در آن زمان است که هر کمکی ارزشمند خواهد بود. مراقبان می‌توانند در انجام کارهای روزانه کمک کنند. وارد عمل شوید و پیش‌قدم شوید که کارها را انجام دهید، خرید کنید یا فرد مبتلا نزد پزشک ببرید.

فعال باشید
پیش‌تر به اهمیت فعال ماندن اشاره کردیم. ورزش به مغز کمک می‌کند تا از دوپامین - ماده شیمیایی موثر در حرکت - کارآمدتر استفاده کند. بنابراین اگر عزیزتان فعال نیست، او را تشویق کنید که با هم قدم بزنید و حرکت کند.

کنار آمدن با رو به وخامت گذاشتن علائم، مانند افزایش دشواری در حرکت، ناگزیر در روال عادی زندگی اختلال ایجاد می‌کند. با توجه بسیار زیادی که بر بیماری و علائم آن می‌شود، عزیز شما ممکن است احساس خوبی درباره خودش نداشته باشد. راه حل چیست؟

به او کمک کنید عادی بودن را احساس کند
برای مبتلایان به پارکینسون، در مورد احساسات خود رک و صادق باشید و به دوستان و خانواده خود بگویید که آن‌ها برای کمک چه کاری می‌توانند انجام دهند. به همین ترتیب، کسانی که در موقعیت کمک هستند باید فضایی مثبت و خوش‌بینانه حفظ کنند. نیازی نیست دائماً به آنها یادآوری کنید که یک بیماری مزمن دارند.

خوشبختانه، با پیشرفت‌های درمانی، امروزه بیشتر افراد مبتلا به بیماری پارکینسون به اندازه افرادی که این بیماری را ندارند - یا تقریباً به همان اندازه - عمر خواهند کرد.