اگر پاییز برایتان فصل عطسه است، ستیریزین را بیشتر بشناسید!

حساسیت فصلی در پاییز؛ از تغییرات فصل تا بروز علائم آلرژیک
اصطلاح «آلرژی پاییزی» به واکنش‌های حساسیتی گفته می‌شود که معمولا در فصل پاییز تشدید می‌شوند. دلیل ارتباط این آلرژی با فصل پاییز این است که بسیاری از عوامل حساسیت‌زا در این فصل، بیشتر در محیط وجود دارند. بنابراین، اگرچه آلرژی پاییزی یک اصطلاح رسمی پزشکی نیست؛ اما عبارت مناسبی برای توصیف واکنش‌های حساسیتی ایجاد شده در ماه‌های پاییز است. علائم آلرژی پاییزی از فردی به فرد دیگر متفاوت است ولی به طور معمول دستگاه تنفسی و چشم‌ها را درگیر می‌کند. شدت این علائم نیز می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر بوده و شامل موارد زیر شود:
عطسه‌های مکرر
آبریزش شفاف و مداوم بینی و یا گرفتگی بینی
خارش و اشک‌ریزش چشم‌ها
خارش گلو و سقف دهان و سرفه
احساس خستگی مداوم و کسالت
احساس فشار و سر درد
تحریکات پوستی مثل کهیر یا اگزما
آلرژی‌های پاییزی ممکن است تا هفته‌ها ادامه داشته باشند و تا زمانی که عامل محرک در محیط وجود دارد؛ علائم آن نیز باقی می‌ماند.

چرا آلرژی و عطسه‌های پاییزی ایجاد می‌شوند؟ نگاهی به محرک‌های شایع
آلرژی پاییزی معمولا در اثر ذرات بسیار ریزی که در فصل پاییز در هوا معلق هستند، ایجاد می‌شود. این ذرات بیشتر از علف‌های هرز و کپک‌ها منشا می‌گیرند؛ عواملی که در این فصل شرایط مناسبی برای رشد و انتشار دارند. در ادامه به تعدادی از این ترکیبات حساسیت زا اشاره می‌کنیم:
گرده گیاهان
علف هرز راگوید (Ragweed) یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد آلرژی‌های پاییزی است که در اواخر تابستان و اوایل پاییز مقدار زیادی گرده آزاد می‌کند. این گرده‌ها می‌توانند با کمک باد صدها کیلومتر جابه‌جا شوند و در نهایت باعث رینیت آلرژیک فصلی شوند که این پدیده بیشتر با نام «تب یونجه» شناخته می‌شود.
کپک‌های موجود در فضای باز و هاگ کپک
کپک‌های محیط بیرون زمانی که برگ‌ها شروع به ریختن می‌کنند و برای مدت طولانی مرطوب باقی می‌مانند؛ به یک عامل مهم آلرژی تبدیل می‌شوند. هر بار که برگ‌ها را جمع می‌کنید یا روی توده‌ای از برگ‌های ریخته‌ شده راه می‌روید، میلیون‌ها هاگ کپک وارد هوا می‌شوند. دو نوع مهم از کپک‌هایی که می‌توانند باعث ایجاد این مشکلات شوند، Alternaria و Cladosporium هستند. این کپک‌ها در محیط‌های مرطوب و روی بقایای گیاهی در حال پوسیدن به ‌خوبی رشد می‌کنند. علاوه بر این، هاگ‌های کپک در محیط‌های مرطوب و در میان گیاهان و برگ‌های در حال پوسیدن، رشد و تکثیر می‌کنند. افزایش بارندگی و رطوبت در فصل پاییز می‌تواند رشد کپک را هم در فضای بیرون، میان برگ‌های ریخته ‌شده، و هم در داخل خانه‌هایی که تهویه مناسبی ندارند؛ افزایش دهد.
مایت‌های گرد و غبار
با کاهش دما، افراد زمان بیشتری را در خانه و در محیط‌هایی با پنجره‌های بسته و سیستم گرمایشی روشن سپری می‌کنند. این شرایط، یعنی محیطی گرم و بسته، فضای مناسبی برای رشد و تکثیر مایت‌های گرد و غبار در وسایلی مانند رختخواب و فرش فراهم می‌کند. مایت‌های گرد و غبار هم یکی از عوامل شایع آلرژی هستند که ممکن است در این فصل مشکل‌ساز شوند.

چگونه علائم آلرژی پاییزی را کنترل کنیم؟
بیشتر افراد برای کنترل علائم آلرژی ابتدا سراغ داروهای بدون نسخه می‌روند؛ از جمله این داروها می‌توان به آنتی هیستامین‌هایی مانند قرص ستیریزین، لوراتادین و دس لوراتادین و ... اشاره کرد که به کاهش عطسه و آبریزش بینی کمک می‌کنند.
سایر درمان‌هایی که می‌توانند به کنترل آلرژی‌های پاییزی کمک کنند، عبارت‌اند از:
اسپری‌های استروئیدی بینی مثل بودزوناید برای رفع گرفتگی بینی
شست ‌و شوی بینی با محلول سالین (آب - ‌نمک)
قطره‌های چشمی آنتی ‌هیستامین مثل اولوپاتادین برای خارش چشم
ماندن در منزل در زمان‌هایی که میزان گرده زیاد است (اواسط صبح و اوایل شب)
استفاده از سیستم تهویه مطبوع
دوش گرفتن و عوض کردن و شستشوی لباس‌ها پس از بازگشت از بیرون

ستیریزین ۱۰ زاگرس دارو؛ موثر در کنترل عطسه‌های پاییزی
همانطور که اشاره شد، ستیریزین (Cetirizine) یکی از اصلی ترین روش‌های درمان آلرژی پاییزی است. این دارو یکی از آنتی‌هیستامین نسل دوم است که برای تسکین علائم رینیت آلرژیک، از جمله حساسیت فصلی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. هنگام مواجهه با مواد حساسیت‌زا، بدن ماده‌ای به نام هیستامین آزاد می‌کند که در ایجاد علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش نقش دارد. ستیریزین با مهار گیرنده‌های هیستامین نوع یک (H1)، به کاهش اثرات این ماده کمک می‌کند و می‌تواند شدت بسیاری از علائم آزاردهنده آلرژی را کاهش دهد. یکی از ویژگی‌های ستیریزین، اثر نسبتا طولانی ‌مدت آن است که در بسیاری از بیماران امکان کنترل علائم آلرژی با مصرف یک ‌بار در روز را فراهم می‌کند؛ البته مقدار و نحوه مصرف باید مطابق دستورالعمل دارو و توصیه پزشک یا داروساز باشد. در مقایسه با بسیاری از آنتی‌هیستامین‌های نسل اول، احتمال بروز خواب ‌آلودگی و برخی عوارض دیگر با ستیریزین کمتر است. با این وجود، ستیریزین نیز ممکن است در برخی افراد موجب خواب ‌آلودگی و یا خستگی شود؛ بنابراین، هنگام مصرف این دارو باید به واکنش بدن توجه کرد و در صورت بروز خواب ‌آلودگی، از رانندگی و فعالیت‌های نیازمند هوشیاری کامل خودداری کرد.
دوز معمول مصرف این دارو برای بزرگسالان زیر ۶۵ سال و کودکان ۶ سال به بالا، روزانه یک نوبت ۱۰ میلی‌گرمی است. در طول ۲۴ ساعت نباید بیش از ۱۰ میلی‌گرم ستیریزین مصرف شود. اگر علائم آلرژی خفیف باشد، پزشک ممکن است مصرف دوز ۵ میلی‌گرمی را یک یا دو بار در روز توصیه کند.
در موارد زیر، قبل مصرف این دارو درباره مصرف یا عدم مصرف و دوز مناسب دارو با پزشک مشورت شود:
کودکان زیر 6 سال و افراد بالای 65 سال
افراد مبتلا به بیماری‌های کبدی یا کلیوی
مصرف الکل یا داروهای خواب آور
مصرف داروهای اوپیوئیدی
همچنین عوارض جانبی شایعی که در مصرف طولانی مدت از این دارو دیده می‌شود، شامل سرگیجه، خواب آلودگی، خشکی دهان، خستگی و احساس ضعف است که در صورت تجربه‌ی طولانی مدت این علائم باید با پزشک مشورت شود.