ارتباط مکمل کلسیم‏-‏ویتامین‏D3 زاگرس با سلامت ‏استخوان ‏ها

پیری جمعیت پدیده ای است که در سراسر جهان رخ می دهد. با افزایش سن، کاهش تدریجی توده استخوانی منجر به پوکی استخوان می شود. پوکی استخوان، افتادن و شکستگی های شدید استخوانی به عنوان یک مسئله جدی بهداشت عمومی شناخته شده است. 
خطر شکستگی  و پوکی استخوان برای افراد مسن در مراکز مراقبتی یا خانه های سالمندان، سالانه بیش از 50٪ است. شایع ترین محل شکستگی های ناشی از پوکی استخوان عبارتند از: لگن، بازو، مچ دست و ستون فقرات.

 
در میان این شکستگی ها، شکستگی لگن تهدید کننده زندگی است. تقریباً 5 تا 20 درصد از این بیماران در عرض 1 سال می میرند و 50 درصد از بازماندگان در انجام فعالیت های روزانه مشکل دارند ؛ بنابراین نیاز به مراقبت بیشتری دارند. 
هزینه های پزشکی مستقیم برای شکستگی های غیر کشنده تقریباً 12 میلیارد دلار در سال 2013 بوده. سالمندانی که به دلیل پوکی و شکستگی استخوان ،زمین میخورند، یک ترسی در بدنشان ایجاد میشود و تمایل دارند فعالیت های خود را محدود کنند و در نتیجه تحرک خود را کاهش می دهند و آمادگی جسمانی کافی نخواهند داشت.

پیشگیری موثر از شکستگی ناشی از پوکی استخوان نیاز به مدیریت جامع از جمله سبک زندگی سالم، ورزش منظم، تغذیه کافی، محیط زندگی امن و کاهش دوز داروها دارد. مکمل های کلسیم و ویتامین D از دیرباز به عنوان سنگ بنای پیشگیری و مدیریت پوکی استخوان و شکستگی شناخته شده اند. 
 

کلسیم 

یکی از اجزای اصلی استخوان است. منطقی است که مکمل کلسیم یا مصرف غذاهای غنی از کلسیم در به حداکثر رساندن توده استخوانی، حفظ توده استخوانی اکتسابی و در نتیجه کاهش خطر پوکی استخوان مفید باشد.
 

ویتامین D 

بخش عمده ای از این ویتامین در مواجهه قرار گرفتن  با نور خورشید تولید میشود،و جذب کمی از راه خوراکی دارد.

متابولیت فعال ویتامین د (1,25(OH)2D)

• باعث افزایش جذب کلسیم از روده میشود.
• و در تعامل با هورمون پاراتیروپیدی موجب کمک به حفظ هموستاز کلسیم بین خون و استخوان میشود.
• همچنین میتواند عملکرد سیستم ایمنی و سیستم عصبی-عضلانی را بهبود ببخشد.

از آنجایی که هدف اصلی مکمل‌های کلسیم و ویتامین D پیشگیری از شکستگی ناشی از پوکی استخوان است، اثربخشی این مکمل باید با نتایج شکستگی بررسی شود.
مطالعات نشان داده که مصرف  ویتامین D بعلاوه کلسیم خطر شکستگی لگن را در بزرگسالان بستری کاهش می‌دهد.
طبق تحقیقات ،مصرف ترکیب ویتامین D و کلسیم،در مقایسه با ویتامین D به تنهایی ،کاهش قابل توجهی در شکستگی دارد.

نکات قابل توجه در مصرف ویتامین D

• ویتامین D در دوز های 400 IU و کمتر از آن تاثیر زیادی در جلوگیری از شکستگی  ندارد.
• ولی ویتامین D ،700-800 واحد در روز، به تنهایی یا همراه با مکمل کلسیم، خطر شکستگی لگن را کاهش می دهد.(مستقل از سن، جنس، دریافت کلسیم اضافی)
• با این حال، دوزهای بسیار بالای ویتامین D به طور مداوم با مزایای بیشتری همراه نبود و ممکن است منجر به عوارض جانبی  شود. تزریق سالانه 300000 واحد بین المللی ویتامین D3 عضلانی در کاهش شکستگی های غیر مهره ای بی تاثیر بود.
• علاوه بر این، تجویز خوراکی سالانه 500000  D3 منجر به افزایش خطر  شکستگی شد.

عوارض جانبی کلسیم و ویتامین D3

عوارض قلبی - عروقی کلسیم

-خطر احتمالی افزایش بیماری های قلبی-عروقی مرتبط با کلسیم با یا بدون ویتامین D گزارش شده است.
- طبق یک کارآزمایی ،افزایش در میزان سکته قلبی در زنان یائسه سالم که به آن ها مکمل‌های کلسیم تجویز شده بود دیده شده است.

مکانیسم احتمالی اثر نامطلوب مکمل‌های کلسیم بر خطر MI ممکن است با افزایش حاد سطح کلسیم سرم پس از مصرف مکمل‌های کلسیم مرتبط باشد. سطوح بالای طبیعی کلسیم سرم با افزایش خطر کلسیفیکاسیون عروقی و حوادث قلبی -عروقی مرتبط است.
 

عوارض قلبی - عروقی ویتامین D

-اکثر تحقیقات، ارتباط آماری معنی‌داری را بین ویتامین D و حوادث قلبی عروقی، سکته مغزی و مرگ گزارش نکردند.
-ولی سطوح بالاتر این ویتامین هم موثر نیست و میتواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد.

سنگ های کلیوی

• کلسیم ،دلیل اصلی 85 درصد سنگ های کلیه است. بروز سنگ دستگاه ادراری در زنانی که مکمل CaD مصرف می کنند، بیشتر از افرادی هستند که این مکمل را مصرف نمی کنند.
• برخلاف اثرات نامطلوب مکمل‌های کلسیم بر سنگ کلیه، کلسیم رژیم غذایی ممکن است تشکیل سنگ کلیه جدید را از طریق اتصال اگزالات و کلسیم در مجرای روده کاهش دهد که باعث کاهش کلسیم اگزالات در ادرار می‌شود.

(به طور خلاصه، مصرف کلسیم از  طریق مکمل ها ممکن است خطر بروز حوادث نامطلوب قلبی عروقی و سنگ های دستگاه ادراری را افزایش دهد، اما نه از طریق رژیم غذایی. 
هیچ ارتباط آماری معنی داری بین ویتامین D و حوادث قلبی عروقی، سکته مغزی و مرگ گزارش نشده است.
 شواهد موجود هنوز برای نتیجه گیری در مورد تأثیر مصرف کلسیم-ویتامین D بر خطر سرطان به اندازه کافی قوی نیستند.)

توصیه های مصرف روزانه مکمل کلسیم و ویتامین D 

حداکثر مقدار تجویز شده :

• برای کلسیم 1000 میلی گرم در روز برای مردان 51 تا 70 سال و 1200 میلی گرم در روز برای زنان 51 تا 70 سال و برای زنان و مردان بالای 71 سال است.
•  برای ویتامین D ، 600واحد بین‌المللی در روز برای بزرگسالان 51 تا 70 ساله و 800 واحد بین‌المللی در روز برای بزرگسالان 71 سال. 
• در ابتدا باید افزایش کلسیم رژیم غذایی را در نظر گرفت. هنگامی که دریافت کلسیم کافی در رژیم غذایی امکان پذیر نیست یا بیماران تمایلی به انجام آن ندارند، می توان از قرص های مکمل کلسیم استفاده کرد. غذاهای بسیار کمی به طور طبیعی غنی از ویتامین D هستند. مکمل های ویتامین D اضافی معمولاً برای برآورده کردن توصیه های مصرف روزانه مورد نیاز است.

منابع طبیعی ویتامین D

• نور خورشید
• ماهی 
• زرده تخم مرغ 
• روغن کبد ماهی 
• قارچ و ... .
• منابع طبیعی کلسیم :
• ماست 
• ماهی 
• شیر 
• پنیر 
• سویا 
• کلم بروکلی 
• بادام 
• کیوی 
• پرتقال و ...

 

 جمع بندی

کلسیم و ویتامین D نقش کلیدی در سلامت استخوانی دارند. با این حال، شواهد در مورد پیامدهای نامطلوب مکمل کلسیم و ویتامین D متناقض است.
اگرچه شواهد نشان می دهد که کلسیم با یا بدون ویتامین D ممکن است خطر سکته قلبی را افزایش دهد،با این حال اکثر متخصصان به این نتیجه رسیدند که افرادی که دریافت کافی کلسیم و ویتامین D را از رژیم غذایی خود دریافت نمی کنند، نباید از مصرف کلسیم و ویتامین D اجتناب کنند. 

هدف اصلی این مکمل کاهش خطر شکستگی است، مکمل ویتامین D حداقل 1000 واحد در روز با کلسیم 1000-1200 میلی گرم در روز به افراد مسن، به ویژه برای بزرگسالان ضعیف توصیه می شود.
پزشکان باید میزان کلسیم و ویتامین D دریافتی بیمار را از همه منابع بررسی کنند  و بعدا در مورد تجویز مکمل کلسیم و ویتامین D تصمیم بگیرند .

منبع :
https://www.sciencedirect.com