ستیریزین و آلرژی به حیوانات خانگی؛ راهکاری برای مدیریت حساسیت
27 مهر 1405
آلرژی به حیوانات خانگی چیست و چرا ایجاد میشود؟
آلرژی به حیوانات خانگی زمانی رخ میدهد که پروتئینهای خاصی (مواد آلرژیزا) که روی بدن حیوان خانگی شما وجود دارند؛ باعث واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن شما شوند. این پروتئینها معمولا بی ضرر هستند؛ اما اگر به حیوانات خانگی آلرژی داشته باشید، سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه آنها را به عنوان عوامل مهاجم و مضر شناسایی کرده و سعی میکند مانند باکتریها و ویروسها از بین ببرد.
شایعترین علت آلرژی به حیوانات خانگی، شوره یا پوستههای ریز پوست حیوانات است. این شورهها ذرات بسیار کوچکی هستند که از پوست، خز، مو یا پر حیوانات جدا میشوند. بزاق دهان و ادرار نیز منابع دیگر آلرژیزای حیوانات محسوب میشوند. هر حیوان خانگی میتواند مواد آلرژیزا تولید کند؛ اما از آنجایی که گربهها و سگها محبوب ترین حیوانات خانگی هستند؛ شایعترین منابع آلرژی نیز محسوب میشوند. حیوانات دیگری که میتوانند باعث آلرژی شوند عبارتاند از:
پرندگان
اسبها
خرگوشها
جوندگانی مانند خوکچه هندی و همستر
علائم آلرژی به حیوانات خانگی؛ از عطسه و آبریزش بینی تا خارش چشم
مواد حساسیتزای گربه، سگ و سایر حیوانات میتوانند روی غشاهای مخاطی (بافتهای نرم) پوشاننده چشمها و بینی بنشینند و از طریق تنفس وارد مجاری تنفسی شوند. این اتفاق باعث بروز یک سری واکنشهای حساسیتی خواهد شد که در ادامه به آن اشاره شده است:
عطسه مداوم و مکرر
کهیر و جوشهای خارشدار روی پوست
گرفتگی و آبریزش بینی
خارش و اشک ریزش چشمها
احساس خراشیدگی یا تحریک در گلو یا دهان
تشدید علائم آسم و تنگی نفس
علائم آلرژی به حیوانات خانگی به علائم بسیاری از بیماریهای دیگر، از جمله آنفلوانزا و سرماخوردگی معمولی، شباهت دارد. برخی افراد علائم بسیار خفیفی را تجربه میکنند، در حالی که علائم در برخی دیگر شدید است. اگر میزان مواد حساسیتزا در محیط کم باشد، ممکن است علائم پس از چند روز تماس با حیوان ظاهر شوند. مواد حساسیتزای حیوانات میتوانند در هوا پخش شوند. بسیاری از این ذرات آنقدر کوچکاند که وارد ریهها شده و تنفس را دشوار میکنند.
چرا بدن به حیوانات خانگی واکنش آلرژیک نشان میدهد؟
برای درک علت آلرژی به حیوانات، ابتدا باید بدانید که سیستم ایمنی بدن در افراد مبتلا به آلرژی چگونه عمل میکند. اگر به حیوانات خانگی آلرژی داشته باشید، بدن شما هنگام اولین مواجهه با یک ماده آلرژیزای حیوانی، نوعی آنتیبادی به نام ایمونوگلوبولین E تولید میکند. IgE نوعی آنتیبادی است که توسط سیستم ایمنی بدن ساخته میشود. این آنتیبادیها مواد آلرژیزا را در بدن شناسایی میکنند و به حذف آنها کمک میکنند. آنها مواد آلرژی زا را به سلولهایی به نام ماست سل (Mast Cell) یا سلولهای دخیل در واکنشهای آلرژیک منتقل میکنند. در آنجا، آنتیبادیها به گیرندههای ویژهای متصل میشوند که در ارسال و دریافت پیامها در بدن نقش دارند. این فرایند باعث میشود سلولهای ماست سل، مادهای به نام هیستامین و سایر میانجیهای شیمیایی واکنشهای آلرژیک را آزاد کنند. هیستامین مادهای است که باعث بروز علائم آلرژی میشود. علائمی که تجربه میکنید، بخشی از واکنش سیستم ایمنی بدن شما برای مقابله با مواد آلرژی زا و کمک به حذف آنها از بدن هستند.
اگرچه معمولا آلرژی به سگ و گربه را با موی آنها مرتبط میدانند؛ دکتر آناما کیوالرامانی (Anupama Kewalramani)، متخصص آلرژی و ایمنیشناسی دانشگاه مریلند، توضیح میدهد که عامل اصلی ایجاد آلرژی، پروتئینهای موجود در شوره حیوانات (سلولهای مردهای که از پوست جدا میشوند) بزاق و ادرار آنها است. این پروتئینها برای بیشتر افراد بیضررند؛ اما در افرادی که زمینه ژنتیکی ابتلا به آلرژی دارند، میتوانند باعث واکنش بیش از حد سیستم ایمنی شوند.
روشهای درمان و پیشگیری
نمیتوان آلرژی به حیوانات خانگی را به طور کامل از بین برد؛ اما میتوان با روشهای زیر به کاهش علائم آن کمک کرد:
آنتی هیستامینها (Antihistamines): این داروها با مهار اثر هیستامینی که توسط سیستم ایمنی بدن آزاد میشود، به کاهش علائم آلرژی کمک میکنند. آنتی هیستامینها میتوانند گرفتگی و آبریزش بینی را کاهش دهند، خارش چشمها را تسکین دهند و التهابات پوستی را کمتر کنند. ستیریزین 10 میلی گرمی زاگرس دارو از این دسته محسوب میشود.
اسپریهای کورتیکواستروئیدی بینی (Nasal Steroid Sprays): این اسپریها به کاهش گرفتگی بینی و تورم مجاری بینی کمک میکنند و باعث میشوند تنفس از راه بینی راحتتر شود.
اسپریها و داروهای استنشاقی آسم (Asthma Inhalers): این داروها به باز شدن مجاری تنفسی یا کاهش التهاب ناشی از واکنشهای آلرژیک کمک میکنند.
اگر سایر روشهای درمانی و اقدامات پیشگیرانه موثر نباشند؛ آمپولهای ضد آلرژی یا ایمنی درمانی (Immunotherapy) میتوانند تجویز شوند. برای برخی افراد، آمپولهای ضد آلرژی راهکاری بلند مدت برای کنترل آلرژی به حیوانات خانگی است.
تهیه غذای گربه با قابلیت کاهش مواد حساسیتزا: اگر گربه دارید، امروزه میتوانید غذاهایی تهیه کنید که به کاهش مواد حساسیتزای ناشی از گربه کمک میکنند. این غذاها ماده حساسیتزای رایجی به نام Fel d 1 را که در بزاق گربه وجود دارد، خنثی میکند. استفاده از این غذا ممکن است واکنشهای آلرژیک شما را به گربههایی که این ماده حساسیتزا را تولید میکنند، کاهش دهد.
از نوازش کردن، در آغوش گرفتن و بوسیدن حیوانات خانگی خودداری کنید. همچنین بهتر است بخشهایی از خانه، مانند مبلمان یا اتاق خواب، را به عنوان مناطق ممنوعه برای حیوانات در نظر بگیرید تا وارد آنها نشوند.
از فیلتر هوای ذرات معلق با راندمان بالا (HEPA) در فضای خانه استفاده کنید تا تا حد امکان مواد آلرژیزای حیوانات از هوای خانه حذف شوند.
موهای حیوانات را مرتب برس بکشید و آنها را حمام کنید.
دوش گرفتن و شستن لباسها میتواند به پاک شدن مواد آلرژیزا از بدن و لباسها کمک کند و باعث شود علائم سریعتر برطرف شوند.
در نظر داشته باشید که انتخاب داروی مناسب به نوع و شدت علائم شما بستگی دارد. اگر علائم تنفسی دارید، به ویژه خسخس سینه یا تنگی نفس، بهتر است با پزشک مشورت کنید. در صورت تنگی نفس شدید، سریعا به اورژانس مراجعه کنید.
ستیریزین چه مدت پس از مصرف اثر میکند و علائم آلرژی چه زمانی بهبود مییابند؟
در صورت بروز علائم میتوانید از یک عدد قرص ستیریزین 10 میلی گرمی زاگرس دارو استفاده کنید. در مواقعی که به مکان با پت میروید و احتمال میدهید که علائم آلرژی ایجاد شود، قبل حضور در آن محل میتوان از این دارو استفاده کرد. آنتی هیستامینها حدود ۳۰ دقیقه پس از مصرف شروع به اثرگذاری میکنند و در چند ساعت نخست بیشترین تاثیر را دارند. اگر هرگونه بیماری زمینهای داشتید و یا داروی خاصی مصرف میکردید؛ قبل مصرف این دارو با پزشک و یا داروساز مشورت کنید.